Truncation sign : * (asterisk) - e.g. kamm*

Type the letters without dots and accents - e.g. to search 'kalyāṇa' type kalyana. Read more …


kammârāma

, mfn. [kamma + ār°], delighting in
(manual) work, as opposed to spiritual work, e.g., medi-
tation;
exeg.: kammaṁ ārāmo etesan ti ~ā kamme
rata ti kammaratā kammârāmataṁ anuyuttā ti yut-
tā payuttā anuyuttā, Sv 528,14 foll. (ad D II 77,32, q.v.
infra;
Sv-pṭ II 164,10); na ~ā ti ye divasaṁ cīvara-
kamma-° eva karonti, Mp IV 22,1 (ad A IV 22,15, a.v.
infra
); vihārakaraṇâdimhi navakamme ārāmo assā
ti ~o, Mp III 348,11 (ad A III 293,9; kammaṁ ārāmo
etassā ti ~o, Mp-ṭ III 96,26); ~o bhassarato niddārā-
mo ca uddhato abhabbo tādiso bhikkhu phuṭṭhuṁ
sambodhim uttamaṁ, It 72,5*; — in formulas (i)
(4+4+5, 4+4+5, 4+4+5): sekho bhikkhu ~o hoti kam-
marato (v.l. kammārato) kammārāmatam anuyutto,
bhassârāmo +, niddârāmo + It 71,15 foll. (kammaṁ
āramitabbato ārāmo etassā ti ~o, It-a II 67,27); — (ii)
(4+4+5, 4+4+5, 4+4+5, 6+6+6+7): bhikkhu na ~ā
bhavissanti na kammaratā na kammārāmataṁ anu-
yuttā, vuddhi ... bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no pari-
hāni, bhassârāmo +, niddârāmo +, saṅgaṇikâramo
+, D II 77,32 foll. = A IV 22,15; V 163,31 foll.; — (iii)
(4+4+5, 4+4+5, 4+4+5, 6+6+6+7, 5+5+5+6): idhâvuso
bhikkhu ~o hoti kammarato kammārāmataṁ anu-
yutto, bhassârāmo +, niddârāmo +, saṅgaṇikârāmo
+, saṁsaggârāmo +, papaṅcârāmo +, A III 293,9 foll.;
— na ... ime bhikkhu ~a, Ps IV 158,1; so na ~o na-
ma, Mp IV 22,8; It-a II 68,7; — °-tā, f. [abstr.], delight
in
(manual) work;exeg.: ~ā ti navakamme rama-
ṇakabhāvo, Mp III 274,28 (ad A III 116,6, q.v. infra);
(~ā ti navakamme vā cīvaravicāraṇādisu vā kam-
mesu abhirati, yuttapayuttatā, Vibh-a 507,34 (ad
Vibh 381,6 foll); — in formulas parallel to kammārâ-
ma + (i) (5+5+5): tayo 'me ... dhamma bhikkhuno
parihānāya saṁvattanti ... : ~ā, bhassārāmatā, nid-
dārāmatā, A III 309,8; — (ii) (5+5+5+7) cha yime ...
dhamma .. .bhikkhuno parihānāya saṁvattanti ... :
~ā bhassārāmatā niddārāmatā saṅgaṇikārāmatā in-
driyesu aguttadvāratā, bhojane amattañṅutā, A III
330,1 foll. ≠ 449,23 foll. ≠ IV 331,16 foll.; ~ā bhassārā-
matā niddārāmatā saṅgaṇikārāmatā yathāvimut-
taṁ cittaṁ na paccavekkhati, 116,6 foll. = 173,10 foll.
qu.
Kv 91,6,13 foll. (Kv-a 40,20); — (iii) (5+5+5+7, 6+6):
~ā bhassârāmatā niddârāmatā saṅgaṇikârā-
matā saṁsaggârāmatā papaṅcârāmatā: ime cha pa-
rihāniyā dhamma, Vibh 381,6,10; — ~aṁ saṅgaṇikâ-
rāmataṁ paccayagedhaṅ ca vajjethā ti, Th-a II
208,15; — °âdi, mfn.; ~īhi āgamma nassanti, Spk III
151,24; ~īnaṁ, Kv-a 37,20; — °âdi-dhammā, m. pl.,
things like delight in manual work;
parihāni nāma ~ā,
Kv-a 37,27.