Truncation sign : * (asterisk) - e.g. kamm*

Type the letters without dots and accents - e.g. to search 'kalyāṇa' type kalyana. Read more …


kapaṇa

, mf(°ā)n. [cf. sa. kṛpaṇa], 1.a. poor, destitute;
miserable, pitiable; syn.
varāka; cf. O. v. HINÜBER, Un-
tersuchungen zur Mündlichkeit,
AWL 1994 Nr. 5: 29;
b. used adverbially in the accusative: miserably, pitiably;
2. contemptible, despicable;lex. lit.: khuddo
kadariyo thaddhamaccharī ~o py atha, Abh 739
(kucchito paṇo yassa ~o, Abh-ṭ ad loc.); — gramm.
lit.:
kapa karuṇāyaṁ. kapati, ~o kāpaññaṁ, Sadd
403,28; — exeg.: ~ā ti duggatā daḷiddamanussā, Sv
298,14 (ad D I 137,24); ~ā ti duggatā daḷiddāmanussā,
kāṇakuṇī-ādayo, Spk I 114,12 (ad S I 58,9); It-a II
58,24 (ad It 64,22); — 1. forms: (nom. sg. m.) saṅkap-
pehi pareto so ~o viya jhāyati, Sn 818 (~o viya man-
do viya momūho viya, Nidd I 149,27); evam eva kho
bhikkhave Devadatto mamânukubbaṁ ~o marissa-
tī ti, Vin II 201,24; bhiñko va paṅkaṁ abhibhakkha-
yitvā mamânukubbaṁ ~o marissatī ti, 201,28* (~o ti
dukkhito, Sp 1276,14); ahaṁ sāmi duggato ~o jīvi-
tuṁ asakkonto, Ja I 321,6; so ekako ... ~o viya jhāya-
sī ti, II 190,25* (191,1'); jīno macchañ ca pesiñ ca ~o
viya jhāyasī ti, III 223,16* (= sahassabhaṇḍikaṁ pa-
rājito ~o viya jhāyasi, 223,18'); ~o va jhāyasī ti, IV
346,17*, 19'; evaṁ sayatu Pañcālo saṅgāme sattiyā
hato yathāyaṁ ~o seti hato phālena Sāliyo ti, V
104,16*; so aparabhāge nippaccayo ~o pilotikaṁ ni-
vāsetvā, 468,7; so nūna ~o tāto cirarattāya rucchiti,
VI 80,15* foll. ≠ 550,13 foll.; ahaṁ ... daliddo atāṇo ~o
kammakaro ahosiṁ, Vv 1110 = 1116; ahaṁ sukic-
chavutti ~o , Pv 270; svāhaṁ chinnathāmo ~o lāla-
pāmi, 738; ~o va vimhito, Ap 477,10; api nu kho so
... puriso tāvatakena bhojanavekallamattakena a-
dhano nāma ~o nāma bhaveyyā ti, Mil 107,7; añño
pi yo āgantuko vā ... ñātakehi pariccatto ~o vā, Sp
471,10; hirottappaṁ pahāya ~o piṇḍolo vicarasi, It-a
II 112,28; (acc.) cha tan ti jighacchâbhibhūtaṁ dubba-
laṁ ~aṁ, Ja III 199,9' (ad 199,2*: chātaṁ); (nom. pl.)
~ā, VI 69,19; 138,22'; 150,20'; (gen. pl.) ~ānaṁ, 70,20;
so ... ~ānaṁ upakappanakalūkhâhāro viya paññā-
yittha, Ud-a 199,2; (nom. sg. f.) (voc.) khīṇakulīne ~e
anubhūtaṁ te dukhaṁ aparimāṇaṁ, Thī 220 (= pa-
rama-avaññātaṁ [so read with BeCe for Ee kapana-
paññātaṁ] patte, Thī-a 179,7); kapaṇiyā (v. l. °ikā) ti
puttaviyogena ~ā, Ja IV 93,7' (ad IV 93,4*; v. s.v. in-
fra
); api ce daḷiddā ~ā anāḷhiyā kālādutīyā patino ca
sa piyā sabbaṅgupetāya pi appiyāya ayam eva siyā
~ā pi yā piyā, V 96,23*,26*; koñci samuddatīre va ~ā
nūna rucchatī ti, 366,13*,19'; sa nūna ~ā ammā cira-
rattāya rucchī ti, VI 80,13* = 550,11* foll.; vijātā duk-
khena anāthā ~ā ahaṁ kunnadiṁ pūritaṁ disvā,
Ap 559,9; veṇī vā avaññā honti rathakārī ca dubbhi-
kā caṇḍālī ~ā honti, Pv 398 (= varākā [v.l vanibba-
kā] ativiya kāruññappattā, Pv-a 175,30); daliddā ~ā
nārī parāgāram avassitā, Vv 184 = 186; (gen. sg.) tat-
tha varākiyā ti ~āya, Ja IV 285,20' (ad 285,10* [cf. L.
ALSDORF, Āryā-Strophen: 29]); ~āya, VI 228,24'; te
nūna puttakā mayhaṁ ~āya varākiyā sāyaṁ saṁ-
vesanākāle khīrapītā va acchare, Ja VI 557,15* foll.;
dehi me ti ~āya, Vmv I 127,11; (nom. sg. n.) ~aṁ Vi-
sākhe mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upani-
dhāya, A I 213,6 foll. ≠ IV 252,10 foll. ≠ 257,25 (~an ti
parittakaṁ, Mp II 328,12) qu. Abhidh-av 84,29; (loc.
sg.
) sākaṭikakulamhi dārikā jātā -amhi appabhoge
dhanikapurisapātabahulamhi, Thī 443; (nom. pl)
yāni yāni nihīnāni kulāni ~āni ca, Pv 399; — 1.b. te-
nâbhibhūto ~aṁ rudāmi, Ja II 343,5* (kāruññappat-
to hutvā, 343,13') ≠ III 295,19*; mantā ime brāhma-
ṇassā ti micchā pahīnamanto ~aṁ rudāmī ti, IV
204,26*; atītamattho ~aṁ (so read with v.l.; Ee °ṇo)
rudāmi, V 77,23* = 77,27*; 78,27'; atītamattho ~aṁ ru-
dāmī ti, 80,2; porisādo ~aṁ paridevanto gātham ā-
ha, V 499,21; ~aṁ (v.l. °ṇā [cf. L. ALSDORF, Āryā-Stro-
phen:
43]) vilapati, VI 143,8*; jalitaṁ bhayānakaṁ
sandaḍḍhagattaṁ ~aṁ rudantaṁ ko codaye paralo-
ke sahassan ti, 249,13*; — ifc. ati-° (Pañca-g 74); ma-
nussa-° (S I 231,29; Ud-a 408,21 [v.l pīlā°]; Ud 48,19;
Ud-a 279,16); — °âdi, mfn.; saṁvibhāgī ti dhammi-
kasamaṇabrāhmaṇānaṁ c' eva ~ādīnañ ca saṁvi-
bhāgakaro, Ja VI 287,24; — 2. attano kilesâbhiratattā
taṁ ~o ti maññamāno, Ja V 251,28*; na rāja ~o hoti
dhammaṁ kāyena phassayaṁ, 251,32*.[[side 162]]